ستاره انیس

شعر و ادبیات فارسی
شنبه 13 آبان‌ماه سال 1396

«از فردوسی تا شاملو» اثری خواندنی از دکتر محمد بقایی ماکان

http://shabestan.ir

به گزارش خبرنگار کتاب شبستان،کتاب «از فردوسی تا شاملو» تحقیقی متفاوت درباره‌ی 20 چهره‌ی مشهور تاریخ شعر فارسی است. در این اثر علاوه بر ارائه‌ی نکته‌های تطبیقی در باب شعر شاعران نام‌دار ایران، آثار با رویکرد‌های جدید از منظر‌های فلسفی، اجتماعی، عرفانی، سیاسی و... مورد بررسی قرار گرفتند.

عنوان‌های پژوهشی کتاب به این شرح است: «سنایی و شاعران نوپرداز»، «خیام و معمای بی‌پاسخ»، «عطار و غرب‌اندیشی»، «مولانا و اندیشه‌ی استعلایی»، «انسان آرمانی اقبال»، «شاملو و عالم معنا»، «سپهری و بارقه‌های فلسفی – عرفانی» و «نیما و اخوان». این عنوان‌ها مبین نگاهی متفاوت به چهره‌های تأثیر‌گذار ادبیات ایران است.

محمد بقایی که نام قلمش «ماکان»است و آن را از اسامی فرزندانش مازیار و کاوه برگرفته,تحصیلات دانشگاهی خود را در ایران در رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه تهران به پایان برد.او در دهه چهل با انتشار مقالات تحقیقی در زمینه‌های ادبی، فلسفی و اجتماعی در مطبوعات کشور، نامی آشنا برای علاقه مندان این گونه مطالب شد. همکاری او با رادیو تلویزیون ملی ایران که تا اواخر سال ۵۶ دوام آورد، منجر به تهیه تقریبا ۴۵۰۰ برنامه یک ساعته رادیویی با نام های فرهنگ و جامعه و زمان و زاویه شد که علاوه بر نویسندگی، اجرای آنها را هم بر عهده داشته‌است.

سپس به دلیل ممنوع القلم شدن ترک وطن کرد و روانه ایالات متحده شد و از دانشگاه نوا در ایالت فلوریدا موفق به اخذ دیپلم عالی زبان انگلیسی شد. دکتر ماکان چندی پس از انقلاب به ایران بازگشت و غالب اوقات خود را ضمن تدریس، وقف تالیف و ترجمه آثاری در حوزه تفکر نمود که موضوع اصلی آنها فلسفه، ادبیات و ادیان است. از جمله تالیفات ماکان مجموعه ۳۴ جلدی «بازنگری آثار و افکار اقبال» مشتمل بر ده هزار صفحه‌است که نام او را یادآور نام علامه اقبال کرده‌است. از همین رو در همایش جهانی اقبال‌شناسی که در آوریل ۲۰۰۳ در لاهور برگزار گردید به عنوان اقبال شناس منتخب موفق به دریافت لوح زرین افتخار از سوی پرویز مشرف رئیس جمهور پاکستان و لوح بلورین سپاس از سوی اقبال آکادمی پاکستان شد.

 

بقایی علاوه بر دریافت تقدیر نامه‌هایی به عنوان سخنران برتر در همایش‌های جهانی آموزه‌های مولانا برای انسان معاصر، نکوداشت شهاب الدین سهروردی و نکوداشت علامه اقبال لاهوری در دانشگاه تهران، در اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۵ به پاس سی سال تلاش بی وقفه در ترویج آثار و افکار علامه اقبال موفق به دریافت تمغه امتیاز، عالی‌ترین نشان فرهنگی دولت پاکستان از سوی رئیس جمهور این کشور شد. در اسفند ۱۳۸۹ یکی از ترجمه‌های او با عنوان «معنای زندگی از نگاه مولانا و اقبال» به دریافت جایزه کتاب فصل در زمینه ترجمه آثار عرفانی نایل آمد. بقائی تاکنون ۷۳اثر تالیف و ترجمه نموده که اکثرا منتشر شده و تعدادی در دست انتشار است.